Mughal Farmane Khand 2 – मुघल फर्माने खंड २

इतिहासाच्या पाऊलखुणा जतन करणारा एक दुर्मिळ दस्तऐवज! मुघल बादशाह अकबर, जहांगीर, शाहजहान आणि औरंगजेब यांनी अहमदाबादचे प्रसिद्ध जव्हेरी आणि नगरशेठ शांतीदास जव्हेरी यांना वेळोवेळी दिलेली ‘शाही फर्माने’ व त्यांचे मराठी भाषांतर मुघल फर्माने: खंड २ (इ.स. १५७७ ते इ.स. १८०५) या पुस्तकात मांडलेले आहे. मूळ फारसी कागदपत्रांचा मराठी अनुवाद श्री. गुरुप्रसाद कानिटकर यांनी केलेला आहे.
हे पुस्तक केवळ मुघल दरबारातील कामकाजाची पद्धतच उलगडत नाही, तर त्या काळातील व्यापार, व्यवहार आणि जैन व अन्य समुदायाचे मुघल राजवटीशी असलेले संबंध यावरही प्रकाश टाकते.
विशेषतः शाहजादा मुराद बख्श याने घेतलेले कर्ज, औरंगजेबाने दिलेली आश्वासने आणि गिरनार-शत्रुंजय सारख्या तीर्थक्षेत्रांशी संबंधित ऐतिहासिक निर्णय यांचा यात समावेश आहे.
तसेच मुघलांनी Jesuits पंथाच्या पाद्र्यांना दिलेल्या फर्मानांचाही समावेश आहे.
इतिहासाचे अभ्यासक, संशोधक आणि जिज्ञासूंसाठी मुघलकालीन भारताचे एक नवे दालन उघडणारे हे एक महत्त्वपूर्ण संशोधन आहे.